Sedef Hastalığı (Psöriyazis)

Sedef hastalığı (psöriyazis), bağışıklık sistemindeki değişiklikler sonucu gelişen, kronik ve ataklarla seyreden inflamatuvar bir deri hastalığıdır. En sık dirsekler, dizler, saçlı deri, bel bölgesi ve tırnaklarda görülmekle birlikte vücudun herhangi bir bölgesini etkileyebilir.

Hastalığın en tipik bulgusu, üzeri gümüş renginde beyaz pullarla kaplı, keskin sınırlı kırmızı plaklardır. Kaşıntı görülebilmekle birlikte her hastada bulunmayabilir. Bazı hastalarda yalnızca saçlı deri veya tırnaklar etkilenirken, bazılarında daha yaygın deri tutulumu gelişebilir. Tırnaklarda çukurcuklar, kalınlaşma, renk değişikliği ve tırnağın yatağından ayrılması gibi değişiklikler görülebilir.

Sedef hastalığı bulaşıcı değildir ve kişiden kişiye temasla geçmez. Hastalığın ortaya çıkışında genetik yatkınlık önemli rol oynar. Enfeksiyonlar, stres, bazı ilaçlar ve cilt travmaları gibi faktörler hastalığın başlamasına veya alevlenmesine neden olabilir.

Psöriyazis yalnızca deriyi etkileyen bir hastalık değildir. Hastaların bir kısmında psöriyatik artrit adı verilen eklem tutulumu gelişebilir. Ayrıca obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve kalp-damar hastalıkları gibi bazı sistemik hastalıklar toplum ortalamasına göre daha sık görülebilir. Bu nedenle hastaların yalnızca deri bulguları açısından değil, genel sağlık durumları açısından da bütüncül olarak değerlendirilmesi önem taşır.

Tanı çoğu zaman dermatolojik muayene ile konulur. Gerektiğinde dermoskopik inceleme veya deri biyopsisi tanıyı desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Tedavi; hastalığın yaygınlığına, yerleşim yerine, şiddetine, yaşam kalitesi üzerindeki etkisine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiye özel planlanır. Hafif olgularda topikal tedaviler yeterli olabilirken; daha yaygın veya dirençli hastalarda fototerapi, sistemik ilaçlar ve biyolojik tedaviler uygulanabilir. Son yıllarda geliştirilen biyolojik ajanlar sayesinde orta ve şiddetli psöriyazis hastalarında oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Psöriyazis tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmamakla birlikte, günümüzdeki tedavi seçenekleri sayesinde hastaların büyük çoğunluğunda hastalık uzun süre kontrol altında tutulabilmekte ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilmektedir. Psöriyazis birçok farklı klinik görünümle ortaya çıkabilir ve egzama, mantar enfeksiyonları ile diğer bazı deri hastalıklarını taklit edebilir; bu nedenle doğru tanı, uygun tedavinin planlanmasında en önemli basamaktır.