Alerjik Egzama / Tahriş Egzeması (Kontakt Dermatit)

Kontakt dermatit, cildin temas ettiği maddelere bağlı olarak gelişen bir egzama türüdür. En sık ellerde görülmekle birlikte, temasın olduğu vücudun herhangi bir bölgesini etkileyebilir. Kızarıklık, kaşıntı, kuruluk, pullanma, çatlama ve bazen içi su dolu küçük kabarcıklar hastalığın en sık görülen belirtileridir. Kontakt dermatit temel olarak alerjik kontakt dermatit (alerjik egzema) ve irritan kontakt dermatit (tahriş egzaması) olmak üzere iki gruba ayrılır.

Alerjik kontakt dermatit (alerjik egzema), bağışıklık sisteminin belirli bir maddeye karşı zamanla geliştirdiği alerjik reaksiyon sonucu ortaya çıkar. Kişi aynı ürünü veya maddeyi uzun yıllar sorunsuz kullanmış olsa bile, zaman içinde bu maddeye karşı alerji gelişebilir. En sık sorumlu maddeler arasında nikel ve diğer metaller, parfümler, kozmetik ürünler, saç boyaları, koruyucu maddeler, kauçuk ürünler, yapıştırıcılar ve bazı topikal ilaçlar yer alır.

İrritan kontakt dermatit (tahriş egzaması) ise alerjik bir hastalık değildir. Deterjanlar, sabunlar, dezenfektanlar, çözücüler, temizlik malzemeleri, sık el yıkama veya uzun süre suyla temas gibi etkenlerle cilt bariyerinin zarar görmesi sonucu gelişir. Özellikle sağlık çalışanları, kuaförler, temizlik çalışanları, gıda sektörü çalışanları ve sık el yıkamak zorunda kalan kişilerde oldukça sık görülür.

Alerjik ve tahrişe bağlı egzamalar birbirine çok benzer görünümde olabilir; ancak tedavi ve korunma yaklaşımları farklıdır. Bu nedenle ayrıntılı dermatolojik değerlendirme büyük önem taşır. Gerekli görülen hastalarda yama testi (patch testi) ile alerjiye neden olan maddeler belirlenebilir ve kişiye özel korunma önerileri planlanabilir.

Tedavinin temelini, hastalığa neden olan veya alevlendiren etkenlerden korunmak oluşturur. Bunun yanı sıra cilt bariyerini güçlendiren nemlendiriciler, uygun topikal tedaviler ve gerekli durumlarda sistemik ilaçlarla hastalık büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.